Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach, zdjęcie główne Rafalcook
|

Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach. Kenwood Cooking Chef XL

Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach to mój powrót do dawnych polskich wypieków. Niektóre ciasta zaczynają się od mąki. Moja baba zaczyna się od dziesięciu żółtek. Kiedy wrzuciłem je do misy Kenwooda, pomyślałem, że dawniej ktoś musiał to wszystko ucierać ręcznie. I nagle jeszcze bardziej doceniłem przycisk start.

To baba z tych, przy których nie warto się spieszyć: masło, żółtka, drożdże i cierpliwość. Nie udaję, że odkryłem tajny przepis prababki. Sięgam po smak dawnych polskich wypieków i sprawdzam, jak dogaduje się z dzisiejszą kuchnią.

Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach, zdjęcie główne Rafalcook
Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach, fotografia Rafalcook 2

Staropolska babka drożdżowa. Dlaczego kiedyś była wydarzeniem?

Dawne baby wielkanocne potrafiły być prawdziwym popisem domowej kuchni. Żółtek nie liczono tak oszczędnie jak dzisiaj, a ucieranie i wyrabianie trwało długo. Niektóre przepisy wymagały ogromnej liczby jaj. Szafran, jeśli pojawiał się w cieście, dodawał mu koloru, zapachu i odrobiny luksusu. I wcale nie każda baba była taka sama: bywały baby parzone, muślinowe i zwyczajne drożdżowe.

Najbardziej lubię w tej historii nie przepych, tylko całą tę kuchenną atmosferę. Podobno przy wyrastających babach trzeba było zachowywać ciszę, bo jeszcze ciasto się obrazi i opadnie. Drożdże nie słyszą trzaskania drzwiami, ale przeciąg i gwałtowne zmiany temperatury rzeczywiście im nie pomagają. Trochę prawdy, trochę domowej legendy. Jak to w kuchni.

Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach, fotografia Rafalcook 3

Staropolska babka drożdżowa w Kenwood Cooking Chef XL

Najpierw zakładam trzepaczkę balonową. Żółtka z cukrem ubijam na jasną, puszystą masę. To mój ulubiony moment, bo widać, jak z dwóch prostych składników robi się coś zupełnie innego. Potem zdejmuję trzepaczkę, zakładam hak do ciasta i dodaję mąkę, drożdże instant, mleko, wanilię oraz sól. Jeśli używam szafranu, wcześniej namaczam go w odrobinie mleka.

Kenwood wyrabia, a ja obserwuję ciasto. Masło dodaję dopiero po wstępnym wyrobieniu, po kawałku. Nie chcę suchej kuli, tylko miękkiego, sprężystego ciasta. Na koniec zostawiam je do wyrośnięcia. To ważne: najpierw pracuje trzepaczka, później hak, a na końcu daję drożdżom czas. Robot może wyręczyć ręce, ale nie zastąpi fermentacji.

Na co uważam, gdy piekę staropolską babkę drożdżową?

Nie przegrzewam mleka

Letnie, około 30°C, wystarczy. Gorące mleko nie przyspieszy dobrej baby.

Nie dosypuję mąki na zapas

Ciasto z tyloma żółtkami i masłem jest miękkie. Daję mu czas na wyrobienie, zamiast od razu zmieniać proporcje.

Patrzę na ciasto, nie tylko na zegarek

Bogate ciasto może wyrastać dłużej. Pierwsze wyrastanie kończę, gdy wyraźnie zwiększy objętość; drugie odbywa się już w formie.

Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach, fotografia Rafalcook 4

Jak podaję i przechowuję babę?

Najbardziej lubię kawałek takiej baby do kawy. Po całkowitym wystudzeniu można ją delikatnie oprószyć cukrem pudrem. Resztę przechowuję szczelnie owiniętą w temperaturze pokojowej przez około dwa dni albo zamrażam w porcjach.

Najczęstsze pytania

Czy babka musi zawierać szafran?

Nie. To historycznie spotykany dodatek, ale nie obowiązkowy składnik każdej polskiej baby.

Dlaczego ciasto długo wyrasta?

Cukier, masło i żółtka spowalniają pracę drożdży. Ważna jest ich aktywność i temperatura ciasta.

Czy drożdże instant potrzebują rozczynu?

Zwykle nie. Mieszam je z mąką, zgodnie z instrukcją producenta.

Dlaczego dodaję masło na końcu?

Łatwiej najpierw rozwinąć strukturę ciasta, a później stopniowo połączyć je z tłuszczem.

Czy można użyć mąki typ 550?

Tak, to dobra alternatywa, szczególnie gdy mąka tortowa ma mało białka.

Skąd pochodzi tradycja polskiej baby?

Baby drożdżowe należą do tradycji polskich wypieków świątecznych. W dawnych książkach kucharskich można znaleźć rozmaite wersje, różniące się liczbą żółtek, sposobem przygotowania i dodatkami. Inspiracją do dalszych poszukiwań jest między innymi „365 obiadów za pięć złotych” Lucyny Ćwierczakiewiczowej. Mój przepis jest współczesną interpretacją, a nie dosłownym odtworzeniem jednej historycznej receptury.

Dalsze kulinarne podróże

Jeśli po tej babie nadal masz ochotę na coś domowego, zostawiam dwa kolejne przystanki. Jedna babka jest cytrynowa, druga ma zupełnie inny charakter. W końcu słowo „babka” potrafi zaskoczyć.

Staropolska babka drożdżowa. Przepis

Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach

0.0 from 0 votes
Rodzaj: DeserKuchnia: PolskaTrudność: Średni
Porcje

16

kawałków
Przygotowanie

35

min
Pieczenie

40

min
Łącznie

3

min

Staropolska babka drożdżowa na 10 żółtkach. Maślana baba drożdżowa z opcjonalnym szafranem, wyrabiana w Kenwood Cooking Chef XL.

Składniki

  • 500 g mąka pszenna typ 450 lub 550

  • 10 szt. żółtka

  • 120 g cukier

  • 150 g masło 82%

  • 180 ml pełne mleko

  • 10 g drożdże instant

  • 5 g sól

  • 1 łyżeczka ekstrakt waniliowy

  • 0,05–0,1 g szafran (opcjonalnie)

  • masło i bułka tarta do formy

Przygotowanie

  • Jeśli używam szafranu, zalewam go 20–30 ml ciepłego mleka odjętego z całości i zostawiam na 15 minut.
  • W misie Kenwood Cooking Chef XL ubijam trzepaczką balonową 10 żółtek z cukrem przez 6–8 minut, aż masa będzie jasna i puszysta. Podgrzewanie wyłączone.
  • Zmieniam trzepaczkę na hak. Dodaję mąkę wymieszaną z drożdżami instant, letnie mleko, sól, wanilię i ewentualny napar szafranowy.
  • Wyrabiam na niskiej prędkości przez około 8–10 minut.
  • Dodaję partiami miękkie masło i wyrabiam kolejne 10–15 minut, aż ciasto stanie się elastyczne.
  • Przykrywam misę i zostawiam do podwojenia objętości, zwykle 60–120 minut w 26–28°C.
  • Przekładam do natłuszczonej formy około 3 l, oprószonej bułką tartą. Pozostawiam do ponownego wyrośnięcia na około 40–60 minut.
  • Piekę w 170°C, góra-dół, około 40–50 minut. Sprawdzam dopieczenie środka i studzę przed krojeniem.

Moja wskazówka

    Najpierw ubijam żółtka trzepaczką, później wyrabiam ciasto hakiem. O końcu wyrastania decyduje jego objętość.

Wartości odżywcze · na 1 porcję

310 kcalKalorie
7 gBiałko
35 gWęglowodany
16 gTłuszcz

Wartości szacunkowe.

Marki tej historii

Podobne wpisy

Skomentuj